درباره ما

وبسایت یادآشنا برای محققین تاریخ معاصر ایران و مخاطبین مجله یاد ایجاد شده است.

یادآشنا،  نامی است که برای بانک اطلاعات منابع تحقیقی تاریخ معاصر انتخاب شده است.

این بانک اطلاعات، توسط بنیاد تاریخ انقلاب اسلامی ایران و از آغاز ده‌ی شصت شمسی ایجاد گردیده است.

هدف از ایجاد این بانک،  یافتن بخشی از منابع تحقیقی است که مرتبط با موضوع مد نظر محقق بوده،  به صورت جامع و مانع و سریع.

بر این اساس،  اوراق این منابع نمایه سازی شدند و محقق کافی است که نمایه/نمایه‌های مد نظر خود را انتخاب نموده تا یادآشنا  اوراق مرتبط با آن نمایه‌ها را  در کنار هم به محقق ارائه کند.

تاریخچه

بنیاد تاریخ انقلاب اسلامی ایران  پس از پیروزی انقلاب و در آغاز دهه‌ی شصت شمسی به جهت تحقیق در تاریخ معاصر و تاریخ انقلاب تاسیس گردید. بازه‌ی زمانی هدف برای این بنیاد  از ابتدای مشروطه تا پیروزی انقلاب است؛ با تمرکز ویژه بر تاریخ انقلاب (ازسال 1341 ش به بعد)،  و پیش و پس از این بازه ندرتا و یا بنابر ضرورت مورد توجه قرارگرفته  و بطور کلی از حوزه‌ی فعالیت بنیاد خارج است.

بخش عمده‌ای از فعالیت این بنیاد بر ایجاد بستری برای محققین متمرکز شده،  تا انجام تحقیق. لذا نمایه سازی منابع مختلفی که گاها به آن بی توجهی نیز شده بوده و برای تحقیق تاریخی به آنها مراجعه نمی‌شده است، یکی از فعالیت‌های مهم این بوده که حاصل بخشی از آن در وبسایت یادآشنا قابل مشاهده است.

از جمله مشکلات تحقیق در تاریخ این است که محقق باید منابع زیادی که مرتبط بودن یا نبودن آن با موضوع تحقیق خود محرز نیست را مطالعه کند تا در ابتدای کار،  بخش مرتبط را به عنوان حقایق دسته اول و ماده ی خام تحقیق جدا کند، و سپس به بررسی و تحلیل آن‌ها بپردازد؛  که مشخصا صرف زمان و هزینه‌ی غیر مرتبط با تحقیق به اینصورت زیاد است.  اما یادآشنا این کار با روش نمایه سازی  پیشاپیش انجام داده است و محقق میتواند در ابتدای کار تحقیقی خود،  با کمک یاد آشنا  بسیاری از منابع مرتبط را یافته و از زیاده خوانی منابع  تا حد قابل قبولی بکاهد.  صد البته منابع موجود در یادآشنا،  تنها منابعی نیستند که یک محقق تاریخ به آنها مراجعه می‌کند، ولی یادآوری نکته نیز خالی از لطف نیست که منابع موجود در یادآشنا  یا فقط در یادآشناست که از طریق نمایه قابل جستجو هستند (مانند مذاکرات مجلس ملی و مطبوعات،  که موسسات دیگر آنها را نمایه سازی نکرده اند و نهایتا با جستجوی متنی ساده بتوان در بخشی از آنها به جستجو پرداخت) و یا تولید شده در بنیاد تاریخ است که تنها در یادآشنا می‌توان به آنها دسترسی داشت؛ مانند بخش خاطرات که حاوی خاطرات و مصاحبه های اختصاصی است که این بنیاد در ابتدای انقلاب با شخصیت‌های مختلف انجام داده و سپس متن جلسات از روی نوار پیاده شده و آن پیاده شده‌ها، نمایه سازی نیز شده و اکنون در یادآشنا قابل جستجو و انتخاب است.

بنابر این،  محقق تاریخ که بخواهد در موضوعات مرتبط با تاریخ معاصر ایران تحقیق کند و یا سخنی منتشر شده از افراد تاریخ معاصر در موضوع تحقیقی وی موثر باشد،  جستجو نمودن در یاآشنا به عنوان قدم اول و در مرحله‌ی جمع آوری منابع،  امری است کم هزینه و چه بسا پر فایده.

بنیاد تاریخ انقلاب اسلامی ایران  منابع دیگری را نیز به منابع تحقیق در تاریخ معاصر افزوده است که هنوز بر روی این وبسایت قرار نگرفته است ولی با مراجعه به بنیاد قابل استفاده است؛ از جمله:

  • ترجمه‌ی کلیه‌ی مطالب مرتبط با ایران که در روزنامه‌ی تایمز لندن از سال 1785 میلادی منتشر شده است. این ترجمه‌ها تا سال 1927 انجام شده و در مجله‌ی یاد در 23 جلد چاپ شده است؛ کار ترجمه ادامه دارد و به مرور منتشر خواهد شد.  بدین ترتیب،  اصل روزنامه‌ی تایمز لندن بصورت دیجیتال (تصویری) و نیز ایندکس مطالب آن از 1785 م تا 1980 م،  و ترجمه‌ی فارسی مطالب مرتبط با ایران تا 1927 م از طریق مراجعه به این بنیاد قابل استفاده و یا ابتیاع است.
  • تجمیع فهرست اعلام کتب خاطرات منتشر شده توسط موسسات مختلف؛ بدین صورت که حدود 250 جلد از کتب خاطرات مربوط به تاریخ معاصر ایران در این پروژه اسکن شده و فهرست اعلام آنها یکسان شده است؛ یعنی میتوان یک نام یا موضوع را بصورت نمایه انتخاب نموده و تمام مطالبی که در تمام این کتب در مورد آن نمایه منتشر شده را یکجا مشاهده نمود. با توجه به اینکه این کار مراحل پایانی خود را طی میکند، هنوز بر روی وبسایت یادآشنا قرار نگرفته ولی از طریق مراجعه‌ی محقق به بنیاد، قابل استفاده می‌باشد.
  • آرشیو عکس‌های تاریخ منحصر به فرد از دوران قاجار تا پهلوی دوم
  • آرشیوی از اعلامه‌های دوران انقلاب